تفاوت صورت‌ های مالی اساسی در استاندارد قدیم و تجدیدنظر شده

تفاوت صورت‌ های مالی اساسی در استاندارد قدیم و تجدیدنظر شده

از نظر قانونی، تنها مرجع تدوین استانداردهای حسابداری و حسابرسی در ایران، سازمان حسابرسی است؛ بنابراین کمیته تدوین استانداردهای حسابداری سازمان حسابرسی، از طریق وب‌سایت سازمان حسابرسی آخرین مصوبات و تغییرات در استانداردهای حسابداری را به اطلاع حسابداران و حسابرسان می‌رساند.

سازمان حسابرسی آخرین تغییرات اجرایی استانداردهای حسابداری ایران را در آذرماه ۹۷ در سایت سازمان منتشر کرد. از جمله این استانداردها، استاندارد حسابداری شماره ۱ نحوه ارائه صورت‌ های مالی است.

در این مطلب شما دوستان را با تغییرات استاندارد حسابداری شماره ۱ نحوه ارائه صورت‌های مالی تجدیدنظر شده، آشنا می‌کنیم.

فهرست مطالب

۱ صورت‌های مالی به چه معنی و هدف از آن ارائه آن چیست؟

۲ در صورت‌های مالی چه اطلاعاتی ارائه می‌شود؟

۳ تصویب استاندارد حسابداری تجدیدنظر شده شماره ۱

۴ تفاوت صورت‌های مالی اساسی در استاندارد قدیم و تجدیدنظر شده

۵ تغییرات در نحوه ارائه صورت‌های مالی از سال ۱۳۹۸

۶ اطلاعات قابل ارائه در صورت سود و زیان

۷ اطلاعات قابل ارائه در صورت سود و زیان جامع

۸ اطلاعات قابل ارائه در صورت وضعیت مالی

۹ مثال‌هایی برای مقایسه ترازنامه با صورت وضعیت مالی

۱۰ اطلاعات قابل ارائه در صورت تغییرات در حقوق مالکانه

۱۱ صورت جریان‌های نقدی

۱۲ تاریخ اجرا

 

افزار تولیدی

 

صورت‌ های مالی به چه معنی و هدف از آن ارائه آن چیست؟

طبق بند ۸ استاندارد حسابداری شماره ۱، صورت‌های مالی،‌ ارائه ساختاریافته وضعیت مالی و عملکرد مالی واحد تجاری است. هدف صورت‌های مالی، ارائه اطلاعاتی درباره وضعیت مالی، عملکرد مالی و جریان‌های نقدی واحد تجاری است که برای تصمیم‌گیری‌های اقتصادی طیف گسترده‌ای از استفاده‌کنندگان مفید باشد.

در صورت‌ های مالی چه اطلاعاتی ارائه می‌شود؟
  • دارایی‌ها
  • بدهی‌ها
  • حقوق مالکانه
  • درآمدها و هزینه‌ها، شامل سودها و زیان‌ها
  • آورده مالکان و توزیع منابع بین آنها به عنوان مالک و
  • جریان‌های نقدی.

این اطلاعات، همراه با سایر اطلاعات مندرج در یادداشت‌های توضیحی، به استفاده‌کنندگان صورت‌های مالی برای پیش‌بینی جریان‌های نقدی آتی واحد تجاری، به ویژه زمان‌بندی و قطعیت آنها، کمک می‌کند.

تصویب استاندارد حسابداری تجدیدنظر شده شماره ۱

استاندارد حسابداری تجدیدنظر شده شماره ۱ در تاریخ 13/09/1397 به تصویب رسید که طی بخشنامه ۱۶۶۰/د/۱۳۹۸ در تاریخ ۱۳۹۸/۰۵/۱۴ سازمان حسابرسی، انتشار صورت‌های مالی نمونه بر اساس استانداردهای حسابداری جدید به تمام مدیران حسابرسی کشور، اعلام شد که یکی از این استانداردهای به روز شده، استاندار شماره ۱ که مربوط به ارائه صورت‌های مالی است.

تفاوت صورت های مالی

تفاوت صورت‌های مالی اساسی در استاندارد قدیم و تجدیدنظر شده

یکی از تغییرات استاندارد حسابداری شماره ۱ نحوه ارائه صورت‌های مالی تجدیدنظر شده، تغییر تعداد صورت‌های مالی است. تعداد صورت‌های مالی اساسی از چهار صورت مالی به پنج صورت مالی افزایش یافته است که به شرح زیر میباشد:

مجموعه‌ کامل‌ صورتهای‌ مالی‌ قدیم شامل‌ اجزای‌ زیر است‌:

الف‌. صورتهای‌ مالی‌ اساسی‌:

  • ترازنامه
  • صورت سود و زیان
  • صورت سود و زیان جامع و
  • صورت جریان وجوه نقد

ب. یادداشت‌های توضیحی

مجموعه کامل صورت‌های مالی جدید شامل موارد زیر است:

الف. صورت‌های مالی اساسی

  • صورت سود و زیان برای دوره
  • صورت سود و زیان جامع برای دوره
  • صورت وضعیت مالی به تاریخ پایان دوره
  • صورت تغییرات در حقوق مالکانه برای دوره
  • صورت جریان‌های نقدی برای دوره

ب) یادداشت‌های توضیحی، شامل اهم رویه‌های حسابداری و سایر اطلاعات توضیحی

پ) اطلاعات مقایسه‌ای دوره قبل طبق بندهای ۳۶ و ۳۷ استاندارد

ت) صورت وضعیت مالی به تاریخ ابتدای دوره قبل

درصورتی‌که واحد تجاری یک رویه حسابداری را با تسری به گذشته بکار گیرد یا اقلام صورت‌های مالی را با تسری به گذشته تجدید ارائه نماید، یا اقلام صورت‌های مالی را طبق بندهای ۳۹ تا ۴۱ تجدید طبقه‌بندی کند.

 

جهت مشاهده نرم افزارهای مالی شماران اینجا کلیک کنید.

تغییرات در نحوه ارائه صورت‌های مالی از سال ۱۳۹۸

  1. نام ترازنامه به صورت وضعیت مالی تغییر کرده است.
  2. ترتیب صورت‌های مالی تغییر یافته است، در صورت‌های مالی قبلی ابتدا ترازنامه و سپس صورت سود و زیان و صورت سود و زیان جامع ارائه می‌شد اما در صورت‌های مالی جدید، صورت وضعیت مالی به عنوان سومین صورت مالی ارائه می‌شود.
  3. ارائه گردش سود انباشته طبق استاندارد جدید حذف شده است.
  4. صورت تغییرات در حقوق مالکانه برای دوره به عنوان چهارمین صورت مالی اضافه شده است.
  5. در صورت‌های مالی قبلی ترازنامه به شکل T ارائه می‌شد، درصورتی‌که در صورت‌های مالی جدید اقلام صورت وضعیت مالی یا ترازنامه به صورت ستونی زیر هم قرار می‌گیرند.
  6. در صورت‌های مالی قبلی اقلامی که از قدرت نقد شوندگی بالاتری برخوردار هستند در ابتدا گزارش می‌شدند اما در صورت‌های مالی جدید اقلامی که از قدرت نقد شوندگی کمتری برخوردارند در ردیف‌های بالاتر قرار می‌گیرند؛ یعنی در صورت‌های مالی جدید ابتدا دارایی‌های غیر جاری و سپس دارایی‌های جاری و در قسمت حقوق مالکانه و بدهی‌ها، ابتدا حقوق مالکانه و سپس بدهی‌های غیر جاری و در آخر بدهی‌های جاری گزارش می‌شود.
  7. مالیات بر درآمد در صورت سود و زیان قدیم با عنوان هزینه مالیات بر درآمد در نظر گرفته‌شده است.
  8. صورت جریان‌های نقدی قدیم پنج طبقه بود اما در صورت‌های مالی جدید شامل سه طبقه به شرح زیر است:
  • جریان‌های نقدی حاصل از فعالیت‌های عملیاتی
  • جریان‌های نقدی حاصل از فعالیت‌های سرمایه‌گذاری
  • جریان‌های نقدی حاصل از فعالیت‌های تأمین مالی

در واقع دو طبقه بازده سرمایه‌گذاری‌ها و سود پرداختی بابت تأمین مالی و مالیات بر درآمد از این صورت حذف شده است.

اطلاعات قابل ارائه در صورت سود و زیان

صورت سود و زیان باید شامل اقلام اصلی باشد که مبالغ زیر را برای دوره ارائه کند:

  • درآمدهای عملیاتی
  • هزینه‌های مالی
  • سهم از سود یا زیان واحدهای تجاری وابسته و مشارکت‌های خاص که حسابداری آنها به روش ارزش ویژه انجام می‌شود
  • هزینه مالیات
  • یک مبلغ مجزا برای کل عملیات متوقف‌شده (به استاندارد حسابداری ۳۱ مراجعه شود)
  • سود یا زیان دوره
  • سود یا زیان دوره، قابل انتساب به:
  1. منافع فاقد حق کنترل؛ و
  2. مالکان واحد تجاری اصلی.

در صورت سود و زیان، عنوان مالیات بر درآمد به هزینه مالیات تغییر یافته است. عنوان هزینه مطالبات مشکوک الوصول (هزینه استثنایی) به هزینه کاهش ارزش دریافتنی‌ها تغییر یافته است؛ که طبق توضیح، هزینه کاهش ارزش دریافتنی‌ها در نتیجه ورشکستگی یکی از مشتریان عمده بوده، لذا طبق بند ۸۶ استاندارد حسابداری ۱، برای درک عملکرد مالی شرکت نمونه، تحت سرفصل جداگانه در صورت سود و زیان ارائه شده است.

اطلاعات قابل ارائه در صورت سود و زیان جامع

واحد تجاری باید موارد زیر را در صورت سود و زیان جامع ارائه کند:

الف. سود یا زیان دوره

ب. سایر اقلام سود و زیان جامع

پ. مجموع سود و زیان جامع دوره

ت. مجموع سود و زیان جامع دوره، قابل انتساب به:

  1. منافع فاقد حق کنترل؛ و
  2. مالکان واحد تجاری اصلی.

نکته: چنانچه اجزای صورت سود و زیان جامع، محدود به سود خالص باشد، ارائه آن مورد ندارد.

اطلاعات قابل ارائه در صورت وضعیت مالی

واحد تجاری باید برای اقلام اصلی ارائه‌شده، طبقات فرعی بیشتری را متناسب با عملیات واحد تجاری، در صورت وضعیت مالی یا در یادداشت‌های توضیحی افشا کند، برای مثال:

  • اقلام داراییهای ثابت مشهود، طبق استاندارد حسابداری ۱۱ به طبقاتی تفکیک می‌شود.
  • دریافتنی‌ها به مبالغ دریافتنی از مشتریان تجاری، دریافتنی‌ها از اشخاص وابسته، پیش‌پرداخت‌ها و سایر مبالغ تفکیک می‌شود.
  • موجودی‌ها طبق استاندارد حسابداری ۸ به طبقاتی مانند موجودی کالا، ملزومات تولید، مواد اولیه، کار در جریان ساخت و کالای ساخته شده تفکیک می‌شود.
  • ذخایر به ذخایر مزایای کارکنان و سایر ذخایر تفکیک می‌شود و
  • سرمایه و اندوخته‌ها به طبقات مختلف مانند سرمایه پرداخت‌شده، صرف سهام و اندوخته‌ها تفکیک می‌شود.

مثال‌هایی برای مقایسه ترازنامه با صورت وضعیت مالی

درواقع صورت وضعیت مالی نام جدید ترازنامه است. فرمت کلی ترازنامه دچار تغییر زیادی نشده و چند مورد از اجزای آن دچار تغییر شده‌اند. برای مثال نمونه‌ای از آنها ذکر می‌شود:

سرفصل داراییهای نگهداری شده برای فروش در قسمت دارایی‌های جاری به دارایی‌های غیر جاری نگهداری شده برای فروش به عنوان آخرین مورد در دارایی‌های جاری، تغییر کرده است.

سرفصل سرمایه‌گذاری در املاک طبق استاندارد قدیم بعد از سرمایه‌گذاری بلندمدت و قبل از دارایی‌های نامشهود گزارش می‌شد اما در تجدیدنظر بعد از دارایی ثابت مشهود و قبل از دارایی نامشهود گزارش می‌شود.

نکته مهم اینکه قبلاً در ترازنامه دارایی‌هایی که نقد شوندگی بالایی داشتند و بدهی‌هایی که سررسید آنها نزدیک‌تر بود در ابتدا گزارش می‌شدند اما طبق استاندارد تجدیدنظر شده، این ترتیب عکس شده، در قسمت دارایی‌ها ابتدا دارایی‌های غیر جاری و سپس جاری و در قسمت بدهی‌ها و حقوق صاحبان سرمایه ابتدا حقوق مالکانه و سپس بدهی‌های غیر جاری و جاری به ترتیب گزارش می‌شوند.

اطلاعات قابل ارائه در صورت تغییرات در حقوق مالکانه

طبق بند ۱۰۸ استاندارد شماره ۱ تجدیدنظر شده، واحد تجاری صورت تغییرات در حقوق مالکانه را باید طبق الزامات بند ۹ ارائه کند. صورت تغییرات در حقوق مالکانه شامل اطلاعات زیر است:

  • مجموع سود و زیان جامع دوره که جمع مبالغ قابل انتساب به مالکان واحد تجاری اصلی و منافع فاقد حق کنترل را جداگانه نشان می‌دهد.
  • برای هر یک از اجزای حقوق مالکانه، صورت تطبیق مبالغ دفتری ابتدا و پایان دوره که به‌طور جداگانه تغییرات موارد زیر را افشا می‌کند:

۱. سود یا زیان دوره

۲. سایر اقلام سود و زیان جامع و

۳. معاملات با مالکان به عنوان مالک که به‌طور جداگانه آورده مالکان و توزیع منابع بین آنها و تغییر منافع مالکیت در واحدهای تجاری فرعی که موجب از دست دادن کنترل نمی‌شود را نشان می‌دهد.

طبق بند ۱۱۱ استاندارد جدید، اجزای حقوق مالکانه در بند ۱۰۸، برای مثال، شامل هر طبقه از حقوق مالکانه تأمین‌شده،‌ مبلغ انباشته هر طبقه از سایر اقلام سود و زیان جامع و سود انباشته است.

صورت جریان‌های نقدی

طبق بند ۱۱۴ استاندارد جدید، اطلاعات جریان نقدی، برای استفاده‌کنندگان صورت‌های مالی، مبنایی جهت ارزیابی توانایی واحد تجاری در ایجاد نقد و معادل نقد و ارزیابی نیازهای واحد تجاری به استفاده از آن جریان، فراهم می‌کند. استاندارد حسابداری ۲، الزامات ارائه و افشای اطلاعات جریان نقدی را تعیین می‌کند.

تاریخ اجرا

طبق بند ۱۳۹ استاندارد حسابداری شماره ۱، این الزامات در مورد کلیه صورت‌های مالی که دوره مالی آنها از تاریخ‌ 01/01/1398 و بعد از آن‌ شروع‌ می‌شود، لازم‌الاجراست.

نوشته های مرتبط
یک پاسخ بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.فیلد های مورد نیاز علامت گذاری شده اند *